Scrii a www.sardu.net
 

Poni www.sardu.net
a pàgina de cumentzu
Beni bènniu ùrtimu ajorronamentu: 30/07/06
Domu| Arrecensiduras| Artìculus| Calendàriu| Cantadas| Coxina| Fueddàrius| Fumixeddus| Ideas| Literadura| Mexina| Naturalesa| Presentadas| Scèntzia|
Jografia astronòmiga

Is cuatru puntus càncarus
Meridianus e Parallelus
Eratòstene: còmputu de sa circunferrèntzia de sa terra
Fitas oràrias
S'ora ufitziali e s'ora de logu
Fabricaus una meridiana
Fueddàriu scentìfigu
 
cun is fueddus ki eus umperau 
  in custa màngara


 de Danieli Sanna
Fitas oràrias

     Po cunvèniu intrenatzionali s'ora ufitziali mùdat donnya 15 gradus de àngulu de longària ca a sa terra d'anti spartzia in 24 fitas, est a nai una fita po donnya ora (360°/24 = 15°).
     A s'àngulu de su meridianu di naraus àngulu de longària. Po du nai pretzisu, s'àngulu de longària est su tretu angulari intr''e unu meridianu e su meridianu de 0 gradus.
     Sa fita orària de su meridianu de 15 gradus Esta, ki est su meridianu ki nci pàssat in s'Etna e ki si dònat s'ora ufitziali, àndat de 7°30'Esta a 22°30'Esta. Sa fita orària de su meridianu de 30 gradus àndat de 22°30'E a 37°30'E, sa de 45 gradus àndat de 37°30'E a 52°30'E, e aici sighendi po totu is atrus, boghendi e açungendi 7°30' a su meridianu ki est a tzentru de sa fita.
     Eus nau jai ki is meridianus jogràfigus funti 360 cant''e a is gradus, ma tòcat a-i sciri puru ki bèninti numeraus de 0 a 180 gradus Esta (de s'Inghilterra faci a s'Àsia) e de 0 a 180 gradus Oesta (de s'Inghilterra faci a s'Amèrica).
     Duncas sa fita orària de su meridianu de Greenwich àndat de 7°30'Oesta a 7°30'Esta, e sa fita orària de su contrameridianu suu, su meridianu de 180°, àndat de 172°30' Oesta a 172°30' Esta.
     A su meridianu de 180 gradus di nanta puru lìnia de mudamentu de sa di' ca passendi de sa Sibèria a s'Alaska, duncas barighendiddu de Oesta a Esta, torraus agoa de una di'. Fendi a s'imbessi, est a nai barighendiddu de s'Alaska a sa Sibèria, andaus a innantis de una di'.