|
Bieus comenti iat fatu
Eratòstene, un'aregu ki biviat in Egitu prus o mancu in su 200 a.c.,
a computai sa circunferrèntzia de sa terra.
Eratòstene iat mesurau su tretu intr''e is tzitadis de
Siene (imoi di nanta Assuan) e de Lisandra d'Egitu, e iat
postu ki:
a) sa terra est a forma de sfera pretzisa;
b) ki Siene s'agàtat in su tròpigu de su càvuru e ki duncas su soli a mesudi' de su 21 de
Làmpadas (solstìtziu de s'istadi) no fait ùmbra (su soli est a prumu pretzisu);
c) ki Siene e Lisandra s'agatant ambeduas in su pròpiu meridianu;
d) ki is arrajus de su soli funti parallelus e duncas ki a
= b
.
Eratòstene sciiat jai ki is àngulus
currespundidoris formaus de una lìnia ki intrasègat duas lìnias parallelas funti agualis, e duncas ki s'àngulu de s'ùmbra a mesudi' de su 21 de
Làmpadas in Lisandra est paris a s'àngulu ki faint is mesu-lìnias ki fòrmanta s'arcu intr''e
Lisandra e Siene.
Sigumenti C/360° = T/b
, cun C = circunferrèntzia de sa terra e T = su
tretu intr''e Lisandra e Siene, su còmputu bessit fàtzili. Eratòstene iat computau ki sa
circunferrèntzia fiat de 39.375.000 metrus contras a sa mesura pretzisa ki est de 40.009.000 metrus, faddendi duncas de s'1,58%.
Custa faddina est dèpia prus ke totu a su fatu ki Lisandra e
Siene no s'agatant in su pròpiu meridianu e ki Siene no s'agàtat pretzisa in su
tròpigu de su càvuru. Sa mesura de Eratòstene abàrrat comuncas una cosa stravanada ponendi in contu is ainas ki
teniant in cuddu tempus po mesurai longàrias e àngulus.
|
Is cuatru puntus càncarus