Scrii a www.sardu.net
 

Poni www.sardu.net
a pÓgina de cumentzu
Beni bŔnniu ¨rtimu ajorronamentu: 30/07/06
Domu| Arrecensiduras| Artýculus| CalendÓriu| Cantadas| Coxina| FueddÓrius| Fumixeddus| Ideas| Literadura| Mexina| Naturalesa| Presentadas| ScŔntzia|
Jografia astron˛miga

Is cuatru puntus cÓncarus
Meridianus e Parallelus
Erat˛stene: c˛mputu de sa circunferrŔntzia de sa terra
Fitas orÓrias
S'ora ufitziali e s'ora de logu
Fabricaus una meridiana
FueddÓriu scentýfigu
 
cun is fueddus ki eus umperau 
  in custa mÓngara


 de Danieli Sanna
Fitas orÓrias

     Po cunvŔniu intrenatzionali s'ora ufitziali m¨dat donnya 15 gradus de Óngulu de longÓria ca a sa terra d'anti spartzia in 24 fitas, est a nai una fita po donnya ora (360░/24 = 15░).
     A s'Óngulu de su meridianu di naraus Óngulu de longÓria. Po du nai pretzisu, s'Óngulu de longÓria est su tretu angulari intr''e unu meridianu e su meridianu de 0 gradus.
     Sa fita orÓria de su meridianu de 15 gradus Esta, ki est su meridianu ki nci pÓssat in s'Etna e ki si d˛nat s'ora ufitziali, Óndat de 7░30'Esta a 22░30'Esta. Sa fita orÓria de su meridianu de 30 gradus Óndat de 22░30'E a 37░30'E, sa de 45 gradus Óndat de 37░30'E a 52░30'E, e aici sighendi po totu is atrus, boghendi e ašungendi 7░30' a su meridianu ki est a tzentru de sa fita.
     Eus nau jai ki is meridianus jogrÓfigus funti 360 cant''e a is gradus, ma t˛cat a-i sciri puru ki bŔninti numeraus de 0 a 180 gradus Esta (de s'Inghilterra faci a s'└sia) e de 0 a 180 gradus Oesta (de s'Inghilterra faci a s'AmŔrica).
     Duncas sa fita orÓria de su meridianu de Greenwich Óndat de 7░30'Oesta a 7░30'Esta, e sa fita orÓria de su contrameridianu suu, su meridianu de 180░, Óndat de 172░30' Oesta a 172░30' Esta.
     A su meridianu de 180 gradus di nanta puru lýnia de mudamentu de sa di' ca passendi de sa SibŔria a s'Alaska, duncas barighendiddu de Oesta a Esta, torraus agoa de una di'. Fendi a s'imbessi, est a nai barighendiddu de s'Alaska a sa SibŔria, andaus a innantis de una di'.