In su 1700 (ki sa Sardinnya fiat spannyola de una pariga 'e sègulus jai), cumenti is urreis beçus de sa Spannya si mòrinti, unus cant''e Stadus europeus si ponint in mesu po circai de setzi in Spannya sa personi ki prus ndi benit a issus. Ndi bessit unu trumbullu ki at a sighiri po bint'annus e ki, po sa Sardinnya, at a acabai in su 1720, ki da pìgant is Piemontesus. Nemus pregùntat a is Sardus ita iant ai preferju. Esti gràtzias a sa Sardinnya e totu ki is Savoyas bessint urreis, ca a primu fìanta ducas sceti.

In su 1760, de cumenti nci funti passaus corant'annus, ki is Piemontesus cua cua e citi citi ant afortiau su poderi insoru e funti bessius prus sigurus, cumìntzanta su colonialismu linguìstigu puru: ken''e preguntai nudda a is Sardus, s'urrei imponit, po su ki spètat a sa scola e a sa polìtiga, s'italianu sceti, cirkendi de ndi bogai su spannyolu, su cadelanu e su sardu. Lorenzo Bogino, piemontesu, su buginu, si bìsat de fai sparessi sa lìngua sarda.

De sighia a sa Furriada Frantzesa de su 1789, sa Fràntzia ghèrrat a su Piemonti e duncas, in su 1793, cìrcat de cunkistai sa Sardinnya. Is Piemontesus no scinti ita fai e no funti bonus a fai nudda e is Sardus, a solus, arrennèscint a fai fuiri is Frantzesus. S'Europa e totu si ndi spàntat de su ki anti fatu is Sardus a solus, ki is Frantzesus finsas a primu no dus binciat nemus.

Is Sardus, jai ki anti cumbàtiu i anti bintu is Frantzesus, fendi de manera ki sa Sardinnya abarressit piemontesa, bòlint a ki is Piemontesus imoi torrint a arrespetai su connotu sardu, su poderi ki is sardus tenìanta de detzidi issus e totu po unas cant''e cosas, cumenti d'arrespetant is Ispannyolus. Po incrarai beni sa kistioni, da arresùminant in cincu domandas e mandant is ambasçadoris a Torino.

Is ambasçadoris arrìbant a Torino e perou nemus dus pìgat in cunsideru, nemus dis bolit donai arrespustas, dus làssanta di aici, abeta abeta, ma no una pariga 'e diis sceti, una pariga 'e mesis! A s'acabu, cumenti totus cumprèndinti ki s'urrei iat ai nau ca nou a is cincu domandas, e ki in prus fiat cullyunendi is ambasçadoris sardus puru lassendiddus a abetai po nudda, is Casteddayus si nci fùrrianta. Su 28 'e Abrili de su 1794 is Casteddayus nci bòganta su visurrei piemontesu e totu is atrus piemontesus e cumìntzanta a si gubernai a solus. Custa est abarrada Sa di' de sa Sardinnya.