Is mesis de s'annu
Gennarju ndi benit de su latinu januarius mensis, ki bolit nai
mesi cunsagrau a Janu, ki po is arromanus fiat su deus de is gennas, ki
difatis, annoendi su calendàriu, d'ìanta postu a primu mesi 'e s'annu.
Friarju ndi benit de februarius mensis, ki bolit nai mesi po s'acrisolai,
est a nai po si prugai de su pecau.
Martzu ndi benit de su latinu martius mensis, ki bolit nai mesi
cunsagrau a Marti, ki po is arromanus fiat su deus 'e sa gherra. In su
calendàriu arromanu prus antigu s'annu incumèntzat cun custu mesi e totu.
Abrili ndi benit de su latinu aprilis, ki in su calendàriu
arromanu prus antigu fiat su segundu mesi 'e s'annu, ma is iscentziaus ancoras
no anti scubertu beni ita boliat nai.
Mayu ndi benit de su latinu maius mensis, ki bolit nai mesi
cunsagrau a su deus mannu.
Làmpadas ndi benit de su latinu lampades, ki bolit nai làntias,
ca in custu mesi in s'Africa 'e Susu alluìanta làntias a de noti po festai a
primu a Cèreri e a pustis a Santu Juanni. Is istudiosus pènsanta
ki a ndi portai su nòmini 'e su mesi a innoi sìanta stètius is judeus.
Arjolas esti de su sardu e totu e ndi benit de su latinu areola; a
su mesi is sardus d'anti nau aici ca fiat su tempus ki amuntonanta in is arjolas
su trigu messau po du bentulai. In d-unus cant''e logus a-i custu mesi di nanta
Trèulas o Mesi 'e su Cramu puru.
Austu ndi benit de su latinu augustus mensis, ki bolit nai mesi
cunsagrau a Augustu s'imperadori.
Cabudanni ndi benit de su latinu caput anni, ki bolit nai cabu 'e
annu, ca s'annu de traballu in su sartu cumentzat custu mesi, e fiat in custu
mesi e totu ki faiant is cuntratus po sa terra e po su traballu. Oi e totu su
mesi 'e Cabudanni esti su primu mesi de su calendàriu Bizantinu.
Ladàmini ndi benit de su latinu laetamen, ki bolit nai ladàmini
e totu. A su mesi is sardus d'anti nau aici ca fiat su tempus mellus po du
traballai.
Donnyasantu ndi benit de su sardu e totu donnya santu, ki a parti sua ndi
benit de su latinu omnis sanctus, ca su primu 'e custu mesi festaus totu
is santus. In d-unus cant''e logus di nanta Mesi 'e Santu Sadurru o Sant'Andria
puru.
Idas ndi benit de su latinu idus, ki in su calendàriu arromanu
fiat sa di' de trexi o de cuìndixi de su mesi. Is iscentziaus crèinti ki ndi
bengat de s'etruscu, ma atra cosa po imoi no funt arrennesçus a scuberri. In
d-unus cant''e logus di nanta Mesi 'e Paskixedda puru.
Amos Cardia, Idas 2003
|