Scrii a www.sardu.net
 

Poni www.sardu.net
a pÓgina de cumentzu
Beni bŔnniu ¨rtimu ajorronamentu: 30/07/06
Domu| Arrecensiduras| Artýculus| CalendÓriu| Cantadas| Coxina| FueddÓrius| Fumixeddus| Ideas| Literadura| Mexina| Naturalesa| Presentadas| ScŔntzia|
  
CalendÓriu 2006

Gennarju

Friarju

CalendÓriu 2005

Gennarju

Friarju
Martzu
Abrili
Mayu
LÓmpadas
Arjolas
Austu
Cabudanni
LadÓmini
Donnyasantu
Idas
Dogumentus

Is diis de sa cida

Is festas moviditzas

Is mesis de s'annu
Sa di' de sa Sardinnya
Sant'Efis
Su contu de 12 e 30
Is festas tzivilis e arrelijosas de s'annu 2005
Is festas tzivilis e arrelijosas de s'annu 2006
Is festas de is Santus in sa meria de Casteddu
FueddÓriu de is festas arrelijosas e de is Santus

CalendÓriu

Sant'Efis 

Efis fiat nasšu a canta 'e Anti˛kia, una tzitadi de s'└sia 'e scurigadroxu, in d-unu tempus intr''e su 250 e su 285 a pustis de Gesugristu. A pišocu, cumenti fiat sordau cun is Arromanus, cumbatendi in CalÓbria contras a is cristianus, fiat bessiu cristianu issu e totu, e ndi di fiat bessiu su sinnu 'e sa gruxi in sa manu dereta. No iat nau nudda a nemus e iat sighiu a fai su sordau cun is Arromanus, ki a pustis d'ýanta mandau in Sardinnya.

A s'acabu, innoi e totu, d'ýanta cassau ca fiat cristianu, e issu e totu iat nau a s'imperadori ca fiat berus. In Casteddu d'iant impresonau e trumentau, ki su presoni fiat a nca imoi du esti sa crŔsia sua, e nce d'ýanta betiu a Nora a sa cua, a bortas ki sa genti no s'oponessit a sa cundanna. Su 15 de Gennarju de su 303 p.G. (pustis Gesugristu) d'ýanta bociu seghendiddi su tzugu. Illuegus is cristianus sardus ýanta cumentzau a du festai, ma forsis sa di' fiat sa de su bocimentu suu e fiat una festa prus pitica meda.

Sa di', sa mannÓria e su sentidu ki tenit imoi d'iat pigau in su 1650, s'annu de sa grandu pesta, ki ndi fuŔddat Manzoni e totu in I Promessi Sposi. In su 1652, is cunsilleris tzývigus de sa tzitadi 'e Casteddu, spramaus a ki sa pesta no si firmessit prus, ýanta fatu su votu ofitziali a Sant'Efis, ki sa genti du pregat jai. Ki iat'essi firmau sa pesta, d'iant'essi fatu una grandu festa donnya annu, portendiddu de Stampaxi, su logu 'e su presoni, a Nora, su logu 'e sa morti; po sa di' ýanta sšoberau su primu 'e mayu, ki fiat una di' ki festanta jai s'arregortu bonu a s'acabu 'e su beranu. Su presoni suu fiat bessiu unu logu de spiridualidadi e a Nora, in su logu ki d'ýanta bociu, ýanta fatu una cresiedda, ki perou imoi est abarrada a suta 'e s'akua 'e su mari.

Sa festa cumýntzat bistendi su santu, in sa cresiedda 'e Stampaxi. De innoi e totu, a mesudi', partit sa prufessioni, e gýrat unu pagu in Casteddu; candu pÓssat in bi''e Arroma, ki d'anti totu infrorŔssia (di nanta s'arramadura) is navis s˛nanta sa sirena e a pustis su santu partit a Pula, firmendisi' a Jorginu (ki a su santu di p˛ninti bistiris 'e sartu), a sa praya 'e Maddalena, a Su Loi, a Bidda 'e Orri, a Sarrocu. Sa di' sighendi, a pustis de sa firmada de Bidda Santu Perdu, arrýbat in Nora. Su cuatru 'e Mayu fÓinti sa torrada a Stampaxi, ki lompint a su noti e totu, a luxi de steÓrica, e fÓinti sa missa a s'acabu.

Amos Cardia, Idas 2003

 

 is amigus de sardu.net



 

 







"Nos'e totu" su discu nou de sa truma hip-hop is Balentia



Linu Talloru, ghitarreri famau, est traballendi jai de diora po fai connosci sa m¨siga sarda in s'arretza...