|
Su libru ki at scritu Màriu Uda, sinniesu, si merescit a essi liju siat
po su ki còntat, ca est unu contu de cosa ki de atra manera no emus a podi
sciri, e siat po cumenti du còntat, est a nai in de una manera crara sempri e a
bortas spassiosa puru.
Esti su contu de su traballu suu de justinu, de su
cumentzu a s'acabu, e fuèddat de sa sperièntzia sua e totu, e si cumprendit
illuegus ca est stètiu unu traballadori ki at pigau su traballu suu in su
sèriu. Po issu, a pigai custu traballu in su sèriu, at bòfiu nai a si
preguntai sempri cali interessu tocat a difendi e poita, e cali fessit sa manera
prus bona po du difendi. Prima de totu parit ki si bollat fai cumprendi ca su
justinu mellus est su ki est bonu a ponni is personis de acòrdiu, su ki est
bonu a arresorvi una kistioni fendi sunfriri su prus pagu ki fetzat, e no su ki
di praxit a aparri ken''e piedadi o mancai a pitzus de sa Lei e totu.
Po custas
ideas, ki no funti suas sceti, a intr''e sa Polima no at tentu una vida
fàtzili, si du còntat issu e totu, mancai ki inveças, in donnya logu ki
traballat, sa genti du a pretziat po custu cumportamentu suu, e de custa manera
issu medas bortas fiat apretziai a totu sa Polima puru. Sa primu arrexoni ki
Màriu Uda at scritu custu libru est stètia sa morti de su jugi Lombardini, ca
fiant amigus meda, e unus cant''e traballus dus ìanta fatus impari, perou no si
còntat de is arpimentus sceti, ca una parti manna de su libru esti siat po su
traballu de donnya di' in sa provinça 'e Nùgoro, e siat po su traballu ki at
fatu in su grèmiu natzionali de is justinus demogràticus, jai de sa fundadura,
cun totu su ki nd'est bènniu.
Po su ki spètat a su traballu de donnya di' in
sa provinça 'e Nùgoro, custa forsis est sa parti prus spassiosa, ca est prena
de contixeddus ki ponint a craru su naturali de is personis e s'abilesa (o sa
tontesa) insoru. Ma no esti custu sceti, ca s'amòstat puru ki medas bortas sa
sotziedadi tzivili tenit is ainas suas po arresorvi medas kistionis jai, ki a sa
lei ofitziali d'iat a tocai a arrespetai, ca unas cant''e maneras de su Connotu
tòrrant a ponni in paxi sa genti acetotu o de prus puru ke sa Lei, e a du nai
est Màriu Uda e totu.
Po su ki spètat a su traballu suu in s'assòtziu de is
justinus demogràticus, issu at traballau po amellorai is cosas de a intrus, po
fai acostai sa Polima prus acanta a sa genti, ponendisi' impari a is ki da
pensanta ke issu in totu s'Itàlia. Si còntat ca est stètia una batalla
cumbàtia di' a pustis de di', no po arrenesci a fai custu o cudd'atru
acorramentu sceti, ma po aporegai sa dinnidadi puru, ca in cosas diaici, nàrat,
is ki d'iant ai dèpiu ajudai di nci furriant is palas. A s'acabu calancuna
batalla d'at pèdria e calancun'atra d'at binta, su ki abàrrat comuncas esti su
testimonju de unu traballu fatu cun abilesa, connoscèntzia, passièntzia e
scallentamentu.
|
Aleni e su contu de unu nau de trigu