In Sardinnya esistit una caminera ki da truèssat totu, de pitzus
a basçus, de S.Teresa de Gaddura finsas a Castiadas. Fait parti de un'arretza
de camineras ki esistint in totu s'Itàlia e in Europa puru, ki truèssanta su
logu de parti a parti. Custu libru s'arreferit a sa Sardinnya sceti, ki sa
caminera sua esti pratzia in bintotu tretus, ki su caminadori spertu ndi podit
fai unu donnya di'. Est una ghia po caminai, ki nàrat calis mapas tòcat a
umperai, a nca passai, a nca du est s'akua, a nca dromiri, cumenti calai a bidda
e atra cosa di aici.
In prus, e custu esti su balori suu, ki du stèsiat de totu is
atras ghias, tenit medas skedas descridoras no de jografia sceti, ma de stòria
e de linguìstiga puru. Difatis, tretu a pustis 'e tretu, Dedola si còntat sa
stòria de totu is logus puru, de s'antigòriu de is tempus jològigus finsas a
s'avedalidadi. Sa parti de linguìstiga imbecis si sprìcat s'etimulogia, est a
nai su nascimentu, de is nòminis de is logus ki nci pàssanta, e custa puru est
una manera po imparai is cosas de sa Sardinnya e no sceti, ca si strumbùllat a
arrrexonai a pitz''e is fueddus po calikisiat cosa. Nci tenit medas fotografias
puru, cun didascalias beni fatas ki sighint a fai connosci su logu, e su ki ndi
bessit est unu libru de prus de 350 pàginas, unu libru ki nd'acòrrat cuatru:
una ghia po bessiri a caminai, una de stòria, una de jografia, e una de
toponimia, est a nai de is nòminis de is logus.
A su cumentzu du est una prefata ki cussa a sola si balit a si pigai
su libru, po su ki nàrat e ca du nàrat craru; e a s'acabu du-i funti totu is
mapas po amostai su caminu, ki comuncas funti po donai una mirada lestra sceti,
ca sa mapa bera, topogràfiga (a scala 1:25000 o, totu prus, 1:50000), serbit a
marolla.
Ki custu libru est bessiu aici prenu e aici scallentosu, esti ca
d'at scritu sa pròpiu personi ki annus fait at pensau, circau, agatau e sinnau
sa Caminera Sardinnya, ki a primu di naranta Caminera Itàlia in Sardinnya.
Difatis, Sarbadori Dedola esti dirigidori po sa Sardinnya de su C.A.I. (Club
Alpino Italiano) e sa connoscèntzia ki s'esti fatu issu de sa jografia e de sa
stòria de sa Sardinnya ndi benit no de is librus sceti, ma prus de totu ca esti
prus de corant'annus girendidda a pei in donnya logu.
Sa truessada de incinju de sa Caminera Sardinnya d'anti fata in su
1995, unu mesi caminendi totu pari, cun d'una pariga 'e personis ki d'anti fata
totu, e is atrus ki piganta parti e ki si ndi bogant a tretus. Perou, po fai de
manera ki sa Caminera da umpèrinti diaderus, calikisiat personi e no is
caminadoris spertus sceti, tòcat ki totu is comunus ki nci pàssat da
sinnàlinti de manera crara cumenti cumàndant is arrègulas de su C.A.I., ma a
oi custu traballu d'anti fatu Sìnnia e Castiadas sceti. Est unu traballu ki
tòcat a cumentzai e a acabai a sa lestra, ca esti bregunja ca is istranjus
connoscint e aprètzianta sa Sardinnya prus ke nosu sardus.
|
Aleni e su contu de unu nau de trigu